Welkom
in Mallem
Mallem
is een buurschap en vroegere heerlijkheid in de buurt van Eibergen
(gemeente Berkelland). In 1188 wordt de "curtis [= hof]
Mallande" genoemd in een goederenlijst van graaf Hendrik
van Dahl, heer van Diepenheim. Daarna moet de hof te Mallem
overgegaan zijn naar de bisschop van Utrecht, want eind 14e
eeuw is het een leen van deze bisschop.
In
1424 werd de hof te Mallem, met de (water-)molen en het holtgericht
(markgericht) verkocht aan de heer van Borculo, die het op zijn
beurt in leen uitgaf. In 1449 is er sprake van het huis, vesteniss
en molen te Mallem. De bewoner-leenman van Mallem maakte deel
uit van de Borculose ridderschap. Het huis of havezate te Mallem
is omstreeks 1750 gesloopt. Alleen het omgrachte perceel herinnert
er nog aan. Om toch verblijf te kunnen houden in Mallem is door
de toenmalige heer tegen het bestaande muldershuis bij de molen
een deftig dwarshuis gebouwd. Dit kan nog steeds bewonderd en
bezocht worden. Tegenover de ingang naar de Hof te Mallem ligt
het erve Hofman. Dit was waarschijnlijk de bouwman van de oude
hof te Mallem. Verder behoorden onder andere een steenoven en
het fraaie erve Vunderink nog tot de bezittingen van Mallem.
Hoewel Mallem wel als heerlijkheid wordt omschreven, moet men
zich hier niet al te veel van voorstellen. De bezitter van het
huis Mallem bezat geen jurisdictie in zijn "heerlijkheid".
Wel had hij van de heer van Borculo het jachtrecht in de gehele
heerlijkheid Borculo. Verder was hij erfmarkenrichter, voorzitter
van de markvergaderingen. In die functie had hij een behoorlijke
vinger in de pap. Eind negentiende eeuw kwam Mallem onder de
hamer en werden de bezittingen verdeeld. Het terrein van de
Hof te Mallem, met het jachtrecht in de heerlijkheid Borculo
en het voeren van de titel "Heer van Mallem" kwam
in handen van de Enschede textielfamilie Van Heek. Niet ver
dit terrein ligt de Mallemse Molen, met muldershuis en sluis
ten behoeve van de Berkelvaart. Het is één van
de twee nog aanwezige watermolens en sluizen op de Berkel. De
andere watermolen staat in Borculo. Deze complexen zijn nog
steeds operationeel. De gemeente Berkelland heeft het rad van
de watermolens in haar logo en vlag opgenomen. De buurschap
Mallem heeft een onderbuurschap, die "Het Loo" heet.
Het is een karakteristiek buurtje met veel boerderijen vlak
bij elkaar aan de Berkel. Dit buurtje heet in oude stukken ook
wel het Boerloo, met de (verdwenen) Boerhof en het goed Grijsen
(Bisperink) als belangrijkste goederen. Op 't Loo heeft het
stamhuis van de bekende Eibergse schrijver Menno ter Braak gestaan.
|