Gaarkeuken
is een gehucht net ten zuiden van Grijpskerk, gelegen aan het Van
Starkenborghkanaal in de provincie Groningen (Nederland).
|
Het heeft zijn
naam te danken aan de gaarkeuken (dat wil zeggen een eenvoudig restaurant
annex café) die was geplaatst bij het verlaat (schutsluis)
in de vaarverbinding van Groningen met Friesland. Oorspronkelijk
was deze gaarkeuken geplaatst bij het zuidelijker gelegen Kolonelsdiep.
Deze plaats wordt nu nog Oud-Gaarkeuken genoemd.
In de tweede helft van de negentiende eeuw zijn de vaarwegen aangepast
aan de moderne eisen van die tijd. In dit kader is het Van Starkeborghkanaal
aangelegd en kwam de sluis (min of meer) op de huidige plek te liggen.
Bij de gaarkeuken verrezen enige huizen waarvan de bewoners een
bestaan zochten in de levering van schippersbehoeften: in de eerste
plaats sterke drank, maar ook proviand.
De huidige schutsluis in Gaarkeuken is in de jaren 1975-1980 aangelegd.
De sluis vormt de scheiding van de Friese boezem (-0,50 m NAP) en
de boezem van Electra (-0,93 m NAP). De sluis heeft een schutlengte
van 190 meter en schutbreedte van 16 meter en drempeldiepte van
4,77 meter beneden het laagste aangrenzende kanaalpeil. De sluisdeuren,
met een gewicht van 27 ton elk, zijn voorzien van openingen met
schuiven voor het nivelleren van het waterpeil in de sluiskolk.
Nivelleren vergt ongeveer 6 min. Het sluiten en openen van de deuren
vergt ongeveer een minuut. Het gebouw van waaruit de sluis bediend
wordt is tevens de centrale bedieningspost voor de bruggen in Zuidhorn,
Aduard en Dorkwerd. De bedieningsunit is door glasvezelkabel met
de bruggen verbonden.
De officiële opening van de nieuwe sluis vond plaats op 17
oktober 1980 door commissaris van de koningin Edzo Toxopeus. Voor
de bouw moesten vijf sluiswachterswoningen en 575 bomen wijken.
|