Hoogkerk is een dorp in de gemeente Groningen, gelegen ten westen van de stad Groningen in de provincie Groningen in Nederland. De bijnaam van Hoogkerkers in het Gronings is Mouskoolstronken. Tot 1969 was Hoogkerk een zelfstandige gemeente. De gemeente werd tot het Westerkwartier gerekend.

De naam betekent hoog gelegen kerk ter onderscheid van de nabijgelegen laag gelegen kerk van Leegkerk.

Per 1 januari 1969 werd Hoogkerk samengevoegd met de gemeente Groningen. Autochtone Hoogkerkers noemen deze gemeentelijke herindeling nog altijd "de annexatie". Het dorp is daarna nog jarenlang echt een apart dorp gebleven, maar de groei van de stad Groningen is inmiddels zover gevorderd dat de stad vrijwel aan Hoogkerk is vastgegroeid.
Het dorp wordt gekarakteriseerd door de suikerfabriek, gunstig gelegen aan het Hoendiep. Samen met de andere Groningse suikerfabriek — enkele kilometers verderop in de stad Groningen — en de oude strokartonfabriek, nu kartonfabriek "de Halm" (1913), geeft de fabriek een industrieel karakter aan de omgeving.
In het dorp, aan het Hoendiep, heeft vroeger een borg gestaan: Elmersma.