Humsterland is een streek en landschap in de provincie Groningen, maar oorspronkelijk de gouw die het noordelijk deel van het Westerkwartier beslaat en het gedeelte van Friesland dat Achtkarspelen wordt genoemd.

Tegenwoordig wordt er alleen het noordelijke gedeelte van het Westerkwartier mee aangeduid, globaal gelegen rond en boven het dorp Oldehove.
Humsterland behoort tot de oudste cultuurlandschappen van West-Europa. Tot de aanleg van dijken omstreeks 1100 na Chr. had het zeewater vrij spel in het gebied van Noord Friesland en Noord Groningen. Middag en Humsterland vormden hier natuurlijke eilanden.
Rond 800 na Chr. was het zelfs één van de dichtstbevolkte gebieden van Nederland. Het is bekend dat bijvoorbeelde de wierde van Niehove al zo'n 2200 jaar onafgebroken wordt bewoond.
Nadat rond 800 de Lauwerszee was ontstaan werd Humsterland een waddeneiland, met als hoofdplaats Suxwort. Zo'n 400 jaar later nam het aantal stormvloeden toe, waarna er een ringdijk rond Humsterland werd gelegd. Hierdoor werd het eilandkarakter van Humsterland nog versterkt. Pas vanaf 1500 werd het Humsterland door dijken met het vasteland verbonden, waarna Cisterziënzer monniken uit Aduard grote delen rond het eiland inpolderden. Het Humsterland kwam hierdoor aan het vasteland te liggen
Het omringende land is over een lange periode op de zee herwonnen door wierdenbewoners, monniken van het klooster Aduard, de familie Teenstra (Ruigezand) en tegenwoordig de waterschappen.
Middag en Humsterland hebben als "Middag-Humsterland" de status Nationaal Landschap en zijn voorgedragen voor de lijst van werelderfgoed van de Unesco.