Oldambt en een veenkolonie
Menterwolde ligt voor een deel in het Oldambt en voor een deel in een veenkolonie. Een deel van de huidige gemeente Menterwolde, werd getroffen door de overstromingen die kenmerkend zijn voor de ontwikkeling van het Oldambt. De scheidslijn tussen zeeklei en zand- en dalgrond geeft nog steeds aan tot waar het zeewater heeft gestaan. De verschillen in de ontwikkeling van Noordbroek, dat aan de rand van de klei ligt, en het zanddorp Zuidbroek, een veenkolonie, zijn dan ook opvallend. Noordbroek is een agrarische gemeenschap, terwijl Zuidbroek gelegen aan het Winschoterdiep, deelnam aan de ontwikkeling van de scheepsbouw.
Veenkoloniën, een uniek gebied
De veenkoloniën zijn een uniek gebied. Het is een landschap dat vanaf de 15e eeuw door mensenhand is gekneed en gevormd, van een woest en ontoegankelijk hoogveengebied tot een grootschalig agrarisch en industrieel productiegebied. Het is een land van veenarbeiders en schippers, van boeren en industriearbeiders die samen werken en leven.