De eerste bewoning op de plaats van Oudeschans ontstond toen in het
midden van de 16e eeuw een zijl werd aangelegd in de Westerwoldse Aa.
In 1593 legde graaf Willem Lodewijk van Nassau rond het zijl een vesting
aan. Deze schans die toen aan de Dollard lag, werd aanvankelijk de Bellingwolderschans
genoemd, maar na aanleg van de Nieuweschans in 1628 kwam meer en meer
de naam Oudeschans in zwang. In 1657 werd Spitland ingedijkt waardoor
de schans niet langer bij de Dollard lag. Bovendien werd de loop van
de Westerwoldse Aa verlegd, zodat die niet meer door de vesting en het
inmiddels ontstane dorp liep maar door de grachten erom heen.
In 1672, tijdens
de Hollandse Oorlog, waren er veel gevechten rond het dorp.
Eerst werd de Oudeschans veroverd door de troepen van de bisschop
van Münster Bernard von Galen. Daarop werd de schans weer
heroverd voor de stad Groningen door Carl von Rabenhaupt.
OudeschansIn de 18e eeuw werd de vesting verwaarloosd en in 1814 werd
deze ontmanteld. Tijdens de ruilverkavelingen na de Tweede Wereldoorlog
werd de Westerwoldse Aa recht getrokken en 700 meter naar het westen
verlegd waardoor de grachten niet meer in verbinding stonden met deze
waterloop.
Aan het eind van de twintigste eeuw werden de resten van de schans duidelijker
herkenbaar gemaakt waardoor het karakter van oude vestingplaats werd
versterkt.
De Nederlands Hervormde kerk is in 1628 gebouwd als garnizoenskerk.
In 1772 is de kerk verplaatst en is er aan de noordkant een pastorie
tegenaan gebouwd. In het dorp herinnert verder een vestingsmuseum aan
het militaire verleden.
