Merkelbeek (Limburgs: Merkelbek) is een dorpskern in oostelijk Zuid-Limburg (Nederland), en maakt samen met Bingelrade, Schinveld en Jabeek deel uit van de gemeente Onderbanken. Merkelbeek ligt ten noordwesten van Brunssum.

Het tegenwoordige Merkelbeek wordt gevormd door de dorpskern Douvergenhout. Het oorspronkelijke Merkelbeek ligt tegenwoordig op het grondgebied van de gemeente Brunssum, waar het onder de benaming De Kling of Onder-Merkelbeek of Oud-Merkelbeek bekend staat. Merkelbeek is genoemd naar het beekje dat (tegenwoordig moeilijk herkenbaar) door deze oude dorpskern stroomt.